Brunei Darussalam – Khu rừng châu báu (kỳ 2)

BRUNEI DARUSSALAM KHU RỪNG CHÂU BÁU (Kỳ 2)
Tác giả: Dona Lê
*•*•*•*•*
VÀNG ĐEN – ĐÒN BẨY KINH TẾ ĐẤT NƯỚC VÀ NỀN TẢNG CHO CÁC PHÚC LỢI XÃ HỘI

Brunei nổi tiếng với Hoàng gia giàu thứ hai trên thế giới, với vị vua đứng đầu là ngài Hassanal Bolkiah với tài sản ước tính vào khoảng 20 tỉ đô la Mỹ (theo thống kê của tạp chí Forbes 2012). Đất nước may mắn có được điều này nhờ vào trữ lượng dầu khá lớn so với các nước trong khu vực. Từ khi các mỏ dầu và khí chính thức được phát hiện vào năm 1929, ngành công nghiệp dầu khí luôn đóng vai trò quan trọng trong cán cân kinh tế của quốc gia khi đóng góp hơn 90% GDP của cả nước.

Ngày thứ hai trong chuyến hành trình, chúng tôi đã có cơ hội khám phá những khu lấy dầu và lọc dầu của Brunei, nằm phân bố chủ yếu ở Kuala Belait. Dọc theo bờ biển là rất nhiều những trục bơm gọi là nodding-donkey đang hoạt động và nhiều dàn khoan khác nằm ngoài khơi. Nằm gần vị trí mỏ dầu đầu tiên được phát hiện ngày xưa, chính phủ cho xây dựng một đài tưởng niệm 1 tỉ thùng dầu, khi Brunei đạt mốc này vào năm 1991. Cho đến hôm nay, với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật, Brunei cũng tiến hành khảo sát và phát hiện thêm những mỏ dầu với trữ lượng cao hơn. Mỗi ngày có khoảng hơn 135.000 thùng dầu được sản xuất, xuất khẩu 126.000 thùng bên cạnh 400 triệu m3 khí, xuất hơn 300 triệu m3. Việc xuất các sản phẩm dầu khí đến những thị trường chủ lực như Hàn Quốc, Nhật Bản … đã mang lại nguồn lợi khoảng hơn 10 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. Điều này làm cho Brunei trở thành một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về GDP bình quân đầu người (hơn 50.000USD/năm).

image image

Công trình đài tưởng niệm 1 tỉ thùng dầu khi Brunei đạt mốc này năm 1991 (ảnh tác giả tháng 5/2015)

Tuy nhiên, điều khiến tôi ấn tượng nhất về Brunei không phải là những con số ấn tượng của dầu mỏ, mà là cách chính phủ sử dụng ngân sách đó vào những phúc lợi xã hội dành cho người dân. Ở Brunei, hầu như người dân không phải chịu khoản thuế nào. Giá xăng thời điểm tôi ở đó là khoảng 50 cent Brunei Dollar (khoảng hơn 8.000 VNĐ), dầu 31 cent (5.000 VNĐ). Bất kể công dân Brunei nào, khi có nhu cầu khám chữa bệnh, đến các trung tâm y tế thì chỉ tốn chi phí tượng trưng là 1 đô Brunei. Ở đó, họ sẽ được hỗ trợ khám chữa tất cả các bệnh. Đối với những bệnh nan y, bệnh nhân sẽ được chuyển sang các quốc gia lân cận có nền y tế tiên tiến hơn như Singapore hay Malaysia để chữa trị. Các chi phí đó sẽ do nhà nước chi trả. Chỉ tính riêng trong khoảng từ 2011-2012, nhà nước đã chi hơn 12 triệu đô la Mỹ cho hơn 300 bệnh nhân khám chữa bệnh ở Malaysia và Singapore. Bên cạnh đó, giáo dục cũng là lĩnh vực mà nhà nước rất chú trọng khi rất được quan tâm hỗ trợ. Chi phí cho các cấp học từ mẫu giáo đến đại học đều được miễn phí, bên cạnh có rất nhiều cơ hội nhận học bổng trong nước lẫn đi học ở nước ngoài. Đặc biệt những sinh viên sẽ được hỗ trợ thêm một khoảng tiền tiêu vặt từ 200-300 đô Brunei mỗi tháng và rất nhiều ưu đãi khác.

image

Một nodding-donkey bên phải đang vẫn đang hút dầu (ảnh tác giả tháng 5/2015)

Click vào link để xem thêm hình ảnh

(còn tiếp)

Bài viết đã đăng trên tạp chí Xe và Thể Thao số đặc biệt 100 tháng 07/2015

Brunei Darussalam – Khu rừng châu báu (kỳ 1)

BRUNEI DARUSSALAM KHU RỪNG CHÂU BÁU (Kỳ 1)
Bài: Dona Lê
*•*•*•*•*
TRONG KHU VỰC ĐÔNG NAM Á, BRUNEI ÍT NẰM TRONG DANH MỤC ƯU TIÊN CỦA CÁC TÍN ĐỒ DU LỊCH, CHÍNH VÌ THẾ MÀ ĐẤT NƯỚC NÀY LUÔN LÀ ĐIỀU BÍ ẨN CHƯA CÓ NHIỀU GIẢI ĐÁP. ĐẾN BRUNEI LẦN NÀY, TÔI THỰC SỰ PHẤN KHÍCH VÀ MUỐN TỰ KHÁM PHÁ BRUNEI THEO GÓC NHÌN CỦA RIÊNG TÔI, MỘT NGƯỜI LÀM VỀ DU LỊCH, MAY MẮN CÓ CƠ HỘI TIẾP XÚC VỚI NHIỀU NỀN VĂN HÓA KHÁC NHAU.

Trải qua khoảng gần 2 giờ bay, chuyến máy bay của hàng không Royal Brunei cũng đã hạ cánh xuống sân bay ở trung tâm Bandar Seri Begawan. Từ trên không trung, một thành phố nhỏ hiện ra lấp lánh trong ánh nắng chiều tháng Năm với những nóc tháp “củ hành” đặc trưng của các thánh đường Hồi giáo. Trên tấm thảm trải rộng, xanh mướt của những khu rừng nguyên sinh là những con đường rộng với những hàng ôtô nối đuôi nhau. Sau khi làm thủ tục và lấy hành lý, chúng tôi bắt đầu di chuyển về trung tâm thành phố. Quãng đường 10 km từ sân bay vào trung tâm qua nhanh không ngờ vì đường xá ở đây khá tốt. Hướng dẫn viên địa phương tự hào và hài hước nói rằng khái niệm “giờ cao điểm” không có ở Brunei, do tình trạng kẹt xe rất hiếm khi xảy ra. Quan sát một lúc thì tôi nhận thấy không ai chen lấn hay giành đường, dù theo số liệu thống kê gần đây, ở Brunei, cứ hai người thì có một người sở hữu xe hơi.

Lang thang qua vài góc đường đến khu chợ đêm gần đó, tôi chỉ thấy lác đác vài khách địa phương, hay một số người từ Malaysia lân cận, mua những cân trái cây hoặc vài món đồ chiên, đồ nướng ăn vặt. Trùm lên toàn bộ khung cảnh là một không khí yên bình, hòa quyện cùng tiếng kinh cầu rì rầm từ một thánh đường Hồi giáo gần kề. Brunei cấm rượu bia nên không có cảnh những quán bar xập xình nhạc sôi động, thay vào đó là những nhà hàng nhỏ có ánh sáng ấm cúng. Khoảng hơn 9 giờ tối, khu vực gần trung tâm mua sắm The Mall lớn nhất Brunei cũng phần nào yên ắng hơn do những quầy hàng cũng dần đóng cửa.

image image

QUẢ TIM XANH CỦA BORNEO
Brunei Darussalam nằm ở bờ Tây Bắc của đảo Borneo với diện tích 5.765 km2 với khoảng hơn 400.000 dân. Nếu so sánh với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, Brunei chỉ lớn hơn Singapore vài lần về diện tích. Là quốc gia độc lập duy nhất nằm trên hòn đảo lớn thứ ba thế giới Borneo, Brunei có phần lãnh thổ bị chia làm hai phần do tiến trình phát triển của lịch sử. Xen lẫn vào đó là phần đất của hai bang Sarawak và Sabah thuộc liên bang Malaysia mà ngày xưa đã từng thuộc về đế chế Brunei hùng mạnh từ thế kỷ 13. Đất nước này dù nhỏ bé nhưng có hơn 70% diện tích là rừng nguyên sinh. Người dân sinh sống rải rác ở các quận Tutong, Kuala Belait, rất thưa thớt ở Temburong nhưng tập trung phần lớn ở Muara, nơi tập trung các trung tâm thương mại và cơ quan chính phủ. Các thành viên trong đoàn nhiều lần nói vui rằng chạy giữa thành phố giống như chạy trên những con đường trong rừng. Chính phủ Brunei có những chính sách hết sức thiết thực bảo vệ những khu rừng này, cứ mỗi cây bị chặt xuống thì phải có ít nhất bốn cây khác được trồng lên thay thế. Ngoài ra, chính phủ cũng đã bảo tồn hơn 32.000 hecta và hơn 50.000 hecta khác được sử dụng cho các khu vườn quốc gia.
Những người yêu thích thiên nhiên chắc chắn sẽ được hưởng lợi nhiều nhất khi đến thăm Brunei. Đất nước này nằm ở Borneo là một trong những hòn đảo tiếp cận với đường Wallace, đường vẽ tượng trưng từ năm 1859 về sự đa dạng sinh học, mô tả ranh giới của những giống loài đặc hữu của khu vực giữa châu Á và châu Đại Dương. Và thực vậy, ở đây du khách có cơ hội thực hiện những chuyến trekking xuyên qua các khu rừng nguyên sinh hoặc những khu rừng ngập mặn, mái nhà của nhiều loại động thực vật độc đáo.

Không có nhiều thời gian cho những chuyến đi xuyên rừng, chúng tôi chọn cách nhẹ nhàng hơn là khám phá khu rừng ngập mặn bằng thuyền ca nô nhẹ. Từ trung tâm thành phố, chỉ mất vài phút đi tàu, chúng tôi đến khu rừng đước rộng lớn. Ai cũng cố gắng tận hưởng không khí trong lành, đồng thời chiêm ngưỡng khu bảo tồn rộng lớn đáng ngưỡng mộ này. Chúng tôi rất hy vọng sẽ bắt gặp đâu đó những chú khỉ mũi dài, có tên gọi khác là khỉ vòi – proboscis monkey (nasalis larvatus). Hòn đảo Borneo là đảo duy nhất trên thế giới mà loài khỉ này sinh sống trong môi trường tự nhiên. Đi được khoảng hơn 20 phút, anh lái ca nô giảm tốc độ, tiếp cận gần hơn bờ rừng. Thật may mắn cho chúng tôi là không chỉ có một hay hai con, mà có đến một đàn gần mười con đang đi trên những rễ cây đước dọc theo bờ sông. Tôi hoàn toàn bất ngờ vì nghĩ chắc phải đi sâu vào trong rừng lắm mới có thể thấy mấy chú khỉ, đang rất ung dung đi trên rễ cây, không hề có bất cứ sự e dè nào. Là loài đặc hữu của khu vực, loài khỉ này có màu sắc hơi đỏ nâu và hình dáng khá đặc biệt với chiếc mũi dài đặc trưng. Chiếc mũi có thể dài tới 18 cm cũng chính là công cụ để khỉ vòi đực tán tỉnh những con cái, đồng thời thể hiện được sức mạnh đối với kẻ thù.

Vào link xem thêm hình ảnh

He's cute, in his own little way 🐒 #ProbiscisMonkey

A post shared by Katy (@katy.alice) on

Cũng có những lo ngại về nguy cơ mất sự cân bằng sinh thái hay sự đa dạng giống loài của các khu bảo tồn do quá trình đô thị hóa. Nhưng dường như Brunei may mắn hơn cả khi chính phủ ở đây cam kết giữ hơn 50% diện tích cho những khu bảo tồn và khu rừng nguyên sinh để dành cho tương lai, cũng như biến Brunei thành quả tim xanh của cả hòn đảo Borneo rộng lớn này.

image image

(còn tiếp)

Bài viết được đăng trên tạp chí Xe và Thể thao số đặc biệt 100 tháng 07/2015