Bali – màu của thiên đường (kỳ 1)

BALI – MÀU CỦA THIÊN ĐƯỜNG (Kỳ 1)
Tác giả: Dona Lê
*•*•*•*•*
Bali đã từ lâu là một điểm đến hấp dẫn cho các tín đồ du lịch trong khu vực và khắp nơi trên thế giới. Tạo hóa đã ban tặng cho Bali những cảnh thiên nhiên xinh đẹp với những ruộng bậc thang mềm mại, những bãi cát trắng dài, những ngọn núi lửa hùng vĩ… Nhưng tôi nghĩ rằng ma lực mạnh mẽ thu hút phần đông du khách đến Bali là một nền văn hóa đặc sắc từ hàng trăm năm trước được gìn giữ và phát triển cho đến ngày hôm nay.

“You leave this island with a sigh of regret and as long as you live you can never forget this Garden of Eden” – tôi đọc được câu này trong một quyển sách nói về Bali. Câu nói trên là một phần trong tạp chí KPM để quảng bá du lịch Bali nổi tiếng từ năm 1914. Đến thăm Bali năm 2015, 101 năm sau câu nói nổi tiếng này được biết đến, tôi cũng muốn tìm thấy một “Garden of Eden” hay một Bali “thiên đường”.

Chuyến bay dài gần 3 tiếng đồng hồ từ Tp. HCM đến Jakarta phần nào làm cho nhóm chúng tôi bớt lửa. Nhưng có lẽ trong lòng mỗi người vẫn “đang mơ” về một Bali thiên đường nên thời gian chờ đợi transit cho chuyến bay từ sân bay Soekarno-Hatta đến Denpasar-Bali vẫn không quá dài. Tại một xứ sở nhiệt đới xích đạo của Nam Bán cầu này, thời điểm tháng 1 dường như cũng khá thuận lợi khi bên ngoài không khí không quá nóng mà phần nào dịu mát bởi những cơn mưa đầu mùa. Sân bay quốc tế của thành phố đông dân nhất Indonesia này không lộng lẫy nhưng cũng được trang hoàng khá chỉnh chu với những tấm thảm màu tối, hai bên tường là những điêu khắc trên gỗ nhiều màu sắc và đường nét đặc sắc. Bên cạnh đó trần nhà phần sảnh chờ được thiết kế đẹp mắt theo kiều Joglo – đặc trưng của đảo Java.

Là một đất nước vạn đảo trải dài theo chiều ngang, không có gì khó hiểu khi Indonesia này có hẳn đến 3 múi giờ. Trong đó, phía Tây Indonesia là GMT +7 (bao gồm Sumatra, Java, Madura, Tây Kalimantan-trước kia gọi là Borneo và miền Trung Kalimantan), trung tâm Indonesia là GMT +8 (Đông và Nam Kalimantan, Sulawesi, Bali, Nusa Tenggara) và khu vực cuối cùng là Đông Indonesia với múi giờ GMT +9 (Maluku, Irian Jaya). Quốc gia Đông Nam Á này được mệnh danh là đất nước vạn đảo với con số thống kê mới nhất là 17.508 hòn đảo, với khoảng 6.000 trong số đó là có người sinh sống. Chúng tôi nói vui với nhau, nếu thật sự ai đó chỉ cần mỗi đêm ở một hòn đảo thôi thì người đó cần gần 48 năm để có thể đặt chân đến tất cả hòn đảo ở đây. Thôi thì, đã đến thì đến thiên đường – đến Bali chắc cũng phần nào thõa nguyện.

Indonesia thường được liên tưởng đến như là một quốc gia Hồi giáo, và chính xác đây là quốc gia có số dân Muslim đông nhất trên thế giới với khoảng 87% trong tổng số hơn 250 triệu người. Với hơn 300 nhóm dân sinh sống trên khắp các vùng đảo, văn hóa của Indonesia thật sự đầy màu sắc và thôi thúc du khách đến để trải nghiệm. Khác biệt với số đông, Bali là một trong số ít những hòn đảo mà người theo Hindu giáo chiếm phần đông dân số.

image

Hoàng hôn trên bãi biển Jimbaran

“Cổng thiên đường” của Bali

Đón chúng tôi tại sân bay quốc tế Ngurah Rai là anh Thomas với trang phục sarong hai lớp cùng khăn quấn ngang eo màu tối và áo sơ mi batik màu sắc. Con đường dẫn từ sân bay về trung tâm gây ấn tượng bằng cánh cổng chẻ đôi (split gate) với những đường nét và chi tiết đậm màu sắc Hindu. Những cánh cổng như vậy được mô phỏng theo núi Meru (hay Mahameru), đỉnh núi thiêng không chỉ của Hindu giáo mà còn được nhắc tới trong đạo Jain, đạo Phật, nơi mà những vị thần tối cao cư ngụ. Người ta quan niệm rằng, một khi đi qua những cánh cổng như vậy thì chúng ta đến được vùng đất được bảo vệ bởi những thần linh khỏi những thế lực ma quỉ xấu xa.

Indonesia Museum Balinese Split Gate

Kiểu cổng chẻ đôi phổ biến ở Bali (ảnh sưu tầm)

Sau một đêm nghỉ ngơi ở khách sạn trong khu Kuta, chúng tôi thật sự hào hứng với ngày tham quan đầu tiên ở Bali. Trên đường đi, chúng tôi thấy rất nhiều cây nêu còn được gọi là penjor dọc hai bên đường. Những cây nêu này được làm bằng những cây tre dài từ 4-5m, hơi cong phần đầu và được trang trí bằng những lá dừa như là những bậc thang dọc theo thân tre, cách mặt đất khoảng 1,2m là một bệ đỡ dùng để chuẩn bị những lễ vật. Đây là một trong những lễ vật được sử dụng trong đạo Hindu ở Bali như là một phần quan trọng của lễ hội, đặc biệt là lễ kỷ niệm của các đền thờ. Những cây nêu được xem là biểu tượng của những ngọn núi thiêng mà chính những ngọn núi này là biểu tượng của vũ trụ. Chính vì thế mà ở Bali, người ta tin rằng penjor là hình ảnh của đỉnh Agung, đỉnh núi cao và linh thiêng nhất ở đây.
Mục đích chính của việc dựng những cây penjor này, đặc biệt vào dịp Galungan là để thể hiện lòng thành của người dân đến những vị thần, đặc biệt là thần Núi. Họ nghĩ rằng, những ngọn núi thiêng này là khởi nguồn của sự sống, giúp cho họ tồn tại và phát triển. Trong những cánh rừng sâu thẳm trên những đỉnh núi là nơi xuất phát điểm của những con suối, mang những dòng nước mát vào những con sông và từ đó có thể giúp rất nhiều cho người dân trong tưới tiêu và sinh hoạt. Galungan cũng là dịp hết sức quan trọng khi mà người ta tin rằng linh hồn của những người đã khuất sẽ quay trở về nhà và họ được tiếp đón bằng những lời cầu nguyện và những lễ vật như là pala bungkah (khoai lang), pala gantung (trái cây như cam, chuối hay dưa leo) pala wija (cơm, bắp), plawa (những lá cây), các loại bánh truyền thống, đồng xu…

Chưa một nơi nào những vùng đất mà tôi đã đặt chân có được không khí lễ hội đậm nét, màu sắc và rộng khắp như ở Bali. Ở một vùng đất với hơn 4 triệu dân nhưng có đến hơn 10 nghìn ngôi đền này, chúng tôi không phải lo lắng rằng sẽ không chứng kiến được không khí lễ hội nào ở đây. Theo anh hướng dẫn viên địa phương thì ước tính mỗi ngày, mỗi người dân chi khoảng 30.000 rupiah (khoảng 60.000VNĐ) để mua những lễ vật đơn giản cho những ngôi đền. Dường như ai ai cũng sẵn sàng cho lễ hội trong khi chúng tôi cảm thấy lâng lâng như được vào một xứ thần tiên cổ tích khi đi qua những cánh cổng chẻ đôi độc đáo, bên cạnh đó chúng tôi cảm thấy mình như được đón chào nồng nhiệt bởi những hàng cây nêu đặc trưng dọc theo các con đường suốt những ngày ở Bali.
(còn tiếp)

Bài đã đăng trên tạp chí Xe và Thể thao số tháng 4 năm 2015

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s